Nederland is voor hen ‘vrijheid’

Carillon Alie Bakkenes

Vrijwilligers van Stichting Kompas Bommelerwaard geven al meer dan een jaar taallessen in de bibliotheken van Kerkdriel en Ammerzoden. Komende zondag organiseren zij met de protestantse kerk in Kerkdriel een ‘Terras Wereldwijd’ tijdens de Zomermarkt ‘Op d’n Delkant’. Met muziek en een proeverij uit alle culturen die de Bommelerwaard rijk is. Ook bestaat Kompas dit jaar vijf jaar. Reden om eens te gaan kijken en luisteren op vrijdagochtend in de bibliotheek van Kerkdriel.

door Alie Bakkenes

Kerkdriel – Op deze vrijdagochtend is het niet zo heel druk in de bibliotheek. Van de tweeëntwintig deelnemers met acht verschillende nationaliteiten, is meer dan de helft moslim en zij vieren die dag thuis Suikerfeest, het einde van de Ramadan. Merhawi Habtetsion (27) en Samuel Fisahatsion (35) zijn er wel. Zij wonen ruim twee jaar in Maasdriel en komen al een jaar lang iedere vrijdag naar de Nederlandse les in de bibliotheek. Inmiddels is hun Nederlands zo goed, dat zij zonder tolk geïnterviewd kunnen worden. Beide heren komen uit Eritrea, een land met één van de meest onderdrukkende regimes ter wereld en hebben daar het een en ander meegemaakt. Toch zijn ze blij en vrolijk, maar ook bescheiden. Liever willen ze niet opvallen. Maar deze vrijdag doen ze dat wel. In de anders drukbezochte les, zijn ze nu een van de weinige aanwezigen. En dus mogen zij hun verhaal vertellen.

Vrijheid
Merhawi en Samuel zijn beiden ook in Eritrea naar school geweest. Merhawi was ooit timmerman, maar ook kapper. In Nederland weet hij het nog niet zo goed. Wil hij weer kapper worden, of toch liever iets in de techniek? Op het ROC en bij Werkzaak in Tiel wordt hij begeleid in die keuze. Voorlopig werkt hij als vrijwilliger in de kringloopwinkel in Zaltbommel. Samuel ging in Eritrea zo’n zeven jaar naar school. Toen moest hij het leger in en hoewel de dienstplicht in het land officieel achttien maanden duurt, zat hij er elf jaar later nog steeds. Daarom is hij gevlucht. Voor Nederland hebben de twee mannen maar één woord: ‘vrijheid’. “Als je hier bent geboren weet je dat misschien niet, maar vrijheid is echt het belangrijkste in je leven,” vindt Samuel. Hij wil graag werken, heeft daarvoor ook een coach bij Werkzaak in Tiel. “In de grote stad is het misschien makkelijker om werk te vinden,” denken beide heren. “Maar we hebben hier een fijne groep, ik ontmoet Nederlandse mensen en ik praat met de buurvrouw,” somt Merhawi de voordelen van een kleine gemeenschap op. “Dat is in een grote stad misschien wel anders. Ik ben blij dat ik hier terecht ben gekomen.”

Verschil maken
Maria Baan is vrijwilliger en heeft net met de groep een tekst gelezen. De woorden die de zes deelnemers moeilijk vinden, zijn op het bord geschreven en uitgelegd. Baan: “We behandelen in het eerste uur altijd iets met de hele groep tegelijk. Na de koffie gaan we in kleinere groepjes verder. Zo kan iedereen werken aan zaken die voor hem of haar belangrijk zijn.” Taal-plus, het woord zegt het al, is meer dan Nederlands leren alleen. Het is een plek voor ontmoeten en gesprekken over ‘van alles en nog wat’. Vrijwilliger van het eerste uur is Laura Kool, die zelf jarenlang in Nicaragua woonde en werkte en daar de Spaanse taal leerde. “Ik kwam regelmatig buitenlandse mensen tegen in het dorp en merkte dat er voor hen maar weinig was geregeld. Voor alles moesten vluchtelingen en statushouders uit Maasdriel naar Den Bosch of Zaltbommel.” Kool kende het werk van Kompas en maakte zich sterk voor een TaalPlus groep in Kerkdriel. “De mensen leren veel van de inburgeringscursus, maar ze willen graag ontmoeten en oefenen. Alleen af en toe koffie drinken is echt niet voldoende.” Maria Baan was als ‘taalmaatje’ al vrijwilliger bij Vluchtelingenwerk, maar zag ook het belang van een Taalgroep in Kerkdriel. “Je wilt toch kunnen groeten als je elkaar in de winkel ontmoet. Taal is heel belangrijk voor iemand van een andere cultuur. Daarmee kan je echt het verschil maken.” Naast de twee mannen en drie vrouwen uit Eritrea en een vrouw uit de Filipijnen die deze vrijdag aanwezig zijn, zitten in de TaalPlus klas in Kerkdriel en Ammerzoden mensen uit Sudan, Iran, Afghanistan, Marokko en Syrië en soms ook iemand uit Polen.

Laaggeletterd
Volgens Joke Verkuijlen, coördinator leren en werken bij Kompas, wil de organisatie alle inwoners van de Bommelerwaard bereiken: statushouders, arbeidsmigranten, maar ook Nederlandse mensen. Vandaar dat vijf jaar geleden vanuit de stichting ‘Multicultureel Zaltbommel’ de naam Kompas ontstond, met als ondertitel ‘maatschappelijke participatie’. De stichting verzorgt niet alleen taallessen aan meer dan honderdtwintig mensen, maar heeft ook een ‘formulierenbrigade’ die helpt bij het schrijven van brieven en het invullen van formulieren. Verkuijlen: “Soms zien mensen door de formulieren het bos niet meer. Wij kunnen dan helpen voorkomen dat zij daardoor in de financiële problemen komen.” Daarnaast worden cursussen, informatiebijeenkomsten en workshops gegeven over onder meer gezond leven en veiligheid en ‘ouder worden in twee culturen’. De komende periode wil Kompas zich gaan richten op (Nederlandse) laag geletterden. Een moeilijk probleem waar één op de negen Nederlanders mee worstelt.

Feestje
Het feestje met het ‘Terras Wereldwijd’ is zondag 24 juni van 11.00 uur tot 17.00 uur, gelijk met de Zomermarkt, op de hoek Teisterbandstraat – Kerkstraat. Iedereen is welkom om muziek te maken en te proeven van de wereldwijde lekkernijen.

(Bron: Het Carillon, foto: Alie Bakkenes)